PORADY. Cichy zabójca.

Nadchodzi zima a wraz z nią chłodne i mroźne dni. Wszyscy zaczynają się ciepło ubierać, również starają się by we własnym domu (mieszkaniu) mieć w miarę ciepło a osiągnąć to możliwie za nieduże pieniądze. Ocieplane są domy, uszczelniane okna, bądź wymieniane na inne bardziej szczelne, a do ogrzewania pomieszczeń i budynków stosuje się różne systemy grzewcze wykorzystujące paliwo stałe (węgiel, koks, miał, drzewo itp.), ciekłe (różne oleje opałowe) gazowe (na gaz ziemny i płynny) i elektryczne systemy grzewcze.

W przypadku, gdy znajdujący się w budynku system ogrzewania nie wypełnia powierzonego zadania, stosuje się dogrzewanie pomieszczeń z wykorzystaniem piecyków elektrycznych i gazowych. Wszystkie te systemy i urządzenia, jeżeli są prawidłowo wykonane, eksploatowane, sprawdzane i konserwowane nie powinny stanowić zagrożenia dla mieszkańców domów.

W okresie sezonu grzewczego nasilają się przypadki zatrucia osób tlenkiem węgla, czyli czadem. Ze względu na sposób działania na organizm ludzki, czad zwany jest również cichym, perfidnym zabójcą. Gromadzący się w powietrzu czad jest niewidocznym, pozbawionym zapachu gazem, nieco lżejszym od powietrza.

Tlenek węgla ma zdolność do wyjątkowo łatwego łączenia się z hemoglobiną (około 300 razy szybsze od tlenu), powstaje karboksyhemoglobina, a przez to stanowi zagrożenie dla wszystkich organizmów, które wykorzystują hemoglobinę do transportu tlenu do tkanek. Powstaje niedotlenienie tkanek.

Tlenek węgla może wydzielać się na skutek nieprawidłowego działania urządzeń – złego zainstalowania, uszkodzenia lub niewłaściwej eksploatacji. Powodem pojawienia się czadu w pomieszczeniu może być także niewłaściwie działająca wentylacja oraz niedrożne kanały spalinowe.

Objawami zatrucia czadem jest ból głowy, mdłości, wymioty, osłabienie mięśni, apatie, zapaść, utrata przytomności. Przy wysokich stężeniach tlenku węgla, już po kilku wdechach może nastąpić zgon, bez objawów ostrzegawczych, wskutek porażenia układu oddechowego oraz ostrej niewydolności układu krążenia.

Objawy zatrucia mogą być czasami mylone z grypą lub zatruciem pokarmowym.
Szczególnie narażeni na niekorzystne skutki działania czadu są ludzie starsi, chorujący na serce i z kłopotami w oddychaniu oraz dzieci.
Powikłaniem zatruć tlenkiem węgla są zmiany zwyrodnieniowe w ośrodkowym układzie nerwowym, nerwobóle, niewydolność płuc, pogorszenie pamięci oraz zdolności koncentracji.

Jak zapobiegać.
• Nie stosuj do ogrzewania pomieszczeń, w których stale przebywają ludzie gazowych przenośnych urządzeń promiennikowych
• Nie ogrzewaj pomieszczeń za pomocą kuchni gazowych
• W pomieszczeniach, w których występuje spalanie paliwa zapewnij skuteczną wentylację
• Nie zatykaj kratek wentylacyjnych w drzwiach oraz od przewodów od wentylacyjnych
• Nie stosuj wentylacji wyciągowej w pomieszczeniach, w których zachodzi spalanie paliwa z grawitacyjnym odprowadzaniem spalin z wykorzystaniem do spalania powietrza z pomieszczenia
• Wszelkie prace naprawcze, przeróbki, modernizacje i prace konserwacyjne przy urządzeniach na paliwo stałe, ciekłe i gazowe zlecaj osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje
• Wyposaż mieszkanie w bateryjne czujniki dymu, tlenku węgla i gazu

Udzielanie pierwszej pomocy osobie zatrutej tlenkiem węgla
• Wynieś zatrutego z miejsca narażenia z zapewnieniem własnego bezpieczeństwa
(w razie potrzeby akcję przeprowadzi Państwowa Straż Pożarna dysponująca odpowiednim sprzętem izolującym drogi oddechowe)
• Zapewnij dopływ świeżego czystego powietrza
• Wezwij pogotowie ratunkowe
• Jeżeli osoba poszkodowana nie oddycha, ma zatrzymaną akcję serca, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie oraz masaż serca

• Pamiętaj!

Twoje i Twoich bliskich zdrowie a może nawet życie może w dużej mierze również zależeć może od tego jak poważnie potraktujesz treść tych rad.

mł. bryg. Dariusz Paczesny